Eckhard Cordes, de omstreden topman van Metro Group, gooit de handdoek in de ring. In een persbericht van zondag 9 oktober geeft hij aan zijn tot oktober 2012 doorlopende contract niet te willen verlengen. Tot die tijd blijft hij aan, maar daarna is het volgens Cordes aan een nieuwe, jongere generatie managers om de goede lijn van Metro door te trekken.

Hoewel de CEO zich gewonnen heeft, benadrukt Cordes bij zijn capitulatie twee dingen. Ten eerste maakt hij duidelijk dat Metro dankzij hem met succes een noodzakelijk reorganisatieproces heeft opgestart. Cordes eist daarmee de recordwinst op die Metro in maart dit jaar mocht melden. Dat feestje werd toen echter ruw verstoord door de 72-jarige Erich Kellerhals, een minderheidsaandeelhouder met aanzienlijke invloed, die in maart het onmiddellijke vertrek van Cordes eiste. Precies daarom steekt de topman ten tweede door dat deze reorganisatie alleen bij verjonging van het topmanagement succesvol kan zijn, een overduidelijk signaal richting de Raad van Commissarissen en de aandeelhouders.

Bedrijf boven individu

Kellerhals krijgt dus zijn zin, maar moet nog een jaar wachten tot Cordes definitief de deur achter zich dichttrekt bij Metro. Door zo duidelijk de noodzaak tot verjonging van het topmanagement  te benadrukken, geeft Cordes impliciet aan dat het nieuwe, jonge management geen last meer moet hebben van de invloed van de oude Kellerhals. De geplaagde CEO zegt dat het bedrijfsbelang te allen tijde prioriteit moet hebben op individuele belangen. “Ook die van mezelf”, stelt hij expliciet, al neemt hij feitelijk de oude Kellerhals op de korrel.

Structureel ondermaats

Los van het gevecht in de slangenkuil van Metro’s directieburelen blijft de vraag wat Cordes het komend jaar nog kan doen. Hij heeft een einde gemaakt aan alle – zijn inziens schadelijke – speculaties over zijn eigen positie. Toch blijft feit dat de Metro Groep in warenhuizen (Kaufhof) en hypermarkten (Real) twee structureel ondermaats presterende bedrijfsonderdelen heeft die het eigenlijk zou moeten lozen.

“Het zou de meest logische keuze zijn als Metro ervoor kiest om zich helemaal op de cash & carry-activiteiten te richten”, zegt Mike Dawson van Lebensmittel Zeitung. “Het zou Metro tot een ‘pure player’ maken en daar houden beursanalisten tegenwoordig van, terwijl ze nochtans jarenlang hebben gehamerd op het belang van risicospreiding door diversificatie! Als Metro zich alleen toelegt op cash & carry, vergroot het inderdaad haar kwetsbaarheid. Maar de warenhuizen zijn nu eenmaal niet levensvatbaar en de hypermarktdivisie is internationaal niet concurrentieel.”

Dreigende Amerikaanse overname?

Als puur ‘cash & carry’-bedrijf is Metro een interessante overnameprooi voor Wal-Mart. “Met name vanwege de posities die Metro Cash & Carry heeft opgebouwd in opkomende markten”, zegt Dawson. “Wal-Mart heeft geen interesse meer in West-Europa, het heeft veel meer interesse in markten als China, Rusland en dergelijke. Voordat Metro Groep zo’n puur ‘cash & carry’-bedrijf wordt, moet het echter nog eerst de divisie consumentenelektronica Media-Saturn naar de beurs brengen, de stervende warenhuisdivisie Kaufhof verkopen en de nog maar net gereanimeerde Real-hypermarkten van de hand doen.”

Geen Spaanse interesse

Van het Spaanse El Corte Inglès hoeft Metro Group bij dat voorlaatste alvast geen hulp te verwachten, ondanks drie gespreksrondes en eerdere geruchten – geen overname te verwachten. De Spaanse thuismarkt zit in financieel en economisch zeer zwaar weer, dus zal dit Spaanse familiebedrijf zich niet aan een Duits avontuur wagen.

De verkoop van Real is volgens Dawson overigens alleen uitgesteld omdat Metro de hypermarkten niet als één geheel konden verkopen. “Er zijn veel cherry pickers, zoals Kaufland, die alleen geïnteresseerd zijn in bepaalde onderdelen van Real”, zegt hij. “Ondanks de verbeterde winstgevendheid is Real een dood bedrijfsonderdeel, waar Metro Groep het liefst integraal vanaf wil.”

Nieuwe managers, oude problemen

De kans dat Eckhard Cordes al deze problemen (Media-Saturn, Kaufhof, Real, etc.) alsnog weet op te lossen in zijn laatste jaar, is verwaarloosbaar klein. Over een jaar zal het dus aan nieuwe managers zijn om de oude, zij het nog steeds hete, kolen uit het vuur te halen.

Als die nieuwe managers echter meer kans van slagen willen hebben, zullen de interne verhoudingen en het besluitvormingsproces van het topmanagement op geheel nieuwe leest moeten worden geschoeid. Wellicht dat Cordes daar zijn energie in zal steken, mocht hij in zijn laatste jaar als topmanager nog iets willen verwezenlijken bij Metro.

Twee november is de dag van de waarheid voor Eckhard Cordes, bestuursvoorzitter van de Duitse handelsmultinational Metro Group AG (Media Markt, Saturn, Metro, Makro, Galeria Inno, enz.). Dan beslist de Raad van Commissarissen over de contractverlenging van de onpopulaire Cordes. In wat op een volwaardige televisiesoap lijkt, weet Cordes zich gesteund door twee grootaandeelhouders, maar heeft hij in minderheidsaandeelhouder Kellerhals een geduchte vijand.

Nu Metro-topman Eckhard Cordes het voor bekeken houdt bij de Duitse retailgroep, barsten de speculaties over mogelijke opvolgers volop los. De naam die het meest getipt wordt, is die van Joël Saveuse, hoofd van Metro’s ‘cash & carry’-activeiten en de Real-hypermarkten.

Interne opvolging of wegkapen bij Carrefour

Hoewel Cordes in principe zijn termijn tot oktober 2012 moet uitzitten, wordt gefluisterd dat hij de fakkel al deze winter zou doorgeven. Daarbij komen drie namen in beeld, waarvan twee intern. De grootste kanshebber zou de Fransman Joël Saveuse zijn, maar ook met financieel directeur Olaf Koch is volgens persbureau Reuters gesproken.

Een derde mogelijkheid zou volgens insiders Thomas Hübner zijn, die nog maar sinds 16 juni bij Carrefour aan de slag is. Hübner werd toen door Lars Olofsson aan boord gehaald om – ter vervanging van Noël Prioux – Carrefour Europa te leiden en in die hoedanigheid de activiteiten in België, Spanje, Italië, Griekenland, Polen en Roemenië te superviseren. De 53-jarige Zwitser kent de Metrogroep echter ook al, aangezien hij zelf nog CEO is geweest van Metro Cash & Carry International.

Winstwaarschuwing verwacht

Woensdag 2 november gaat alvast de langverwachte vergadering van de Raad van Commissarissen door, waarop oorspronkelijk over het lot van Cordes zou worden beslist. Over zijn opvolging zal woensdag wellicht nog niet gerept worden, maar analisten verwachten wel een winstwaarschuwing. Nu de meeste grote distributeurs hun prognoses hebben moeten bijstellen, zal volgens experts ook de vierde grootste retailer ter wereld niet gespaard blijven.

Metro verwacht tot nu toe voor 2011 een totale winstgroei van 10%, al wilde CEO Eckhard Cordes vorige maand enkel nog kwijt dat de winst van 2,4 miljard euro van vorig boekjaar dit jaar zal overtroffen zal worden. Analisten vermoeden eerder een groei van 4% naar een EBIT van 2,5 miljard.
 

Several sources confirm that Metro Group's attempts to sell its Kaufhof chain (including Belgian Inno stores) to the Spanish group El Corte Inglés are finally going the right way.

Joint venture or straight takeover?

In July already, German newspaper Lebensmittel Zeitung reported that talks between the German Metro Group and El Corte Inglés, the largest department store chain in Europe, were “in an advanced stadium”. Now the same newspaper mentions new talks about different solutions, ranging from a joint venture to Metro selling Kaufhof altogether.

Unlike in July, other sources now confirm LZ's story. Still, a Metro Group spokesman refused to comment on the rumours, saying that Metro Group has always been ready to talk with anyone who is willing to discuss the German and/or European department store markets.

Time is running out

For Metro's chairman, Eckhard Cordes, time is running out: his contract at Metro ends next year and it is far from certain that his contract will be renewed. Still, Metro's main shareholder Franz Haniel & Cie, repeatedly expressed its support for Cordes.

El Corte Inglés reached a 2010 turnover of 16.4 billion euro with 100,000 employees spread over 80 Spanish and 2 Portuguese stores. Despite having more stores (124 in Germany and 15 in Belgium), Kaufhof is dwarfed by its Spanish counterpart – its turnover reaching only 3.6 billion euro with 22.000 employees.

Met hun plannen om ketens Real en Dia van de hand te doen, lijken Metro en Carrefour wel een nieuwe trend te lanceren: retailmultinationals met problemen in hun thuismarkt die grote bedrijfsonderdelen verkopen. Zullen de supermarktreuzen er echter vlot in slagen zich van hun ballast te ontdoen? En zal Wal-Mart van de malaise profiteren om zijn slag te slaan op het Europese vasteland?

Carrefour versus Metro

De presentatie die Carrefour aan financiële analisten gaf over zijn discountoperatie Dia schetste alvast een beeld dat te mooi was om waar te zijn. Als je het zo hoorde, kon je niet anders dan je afvragen waarom Carrefour zo’n prachtige, op toekomstige groei toegesneden, operatie wil afstoten.

Al is afstoten nu ook weer niet helemaal het juiste woord. Hoewel Dia volgens de Franse taalgoochelaars voor 100% onafhankelijk zal zijn, is er tóch nog een mate van samenwerking met Carrefour. De discounter blijft namelijk met Carrefour verbonden wat de huismerken betreft.

Nee, dan zijn de Duitsers van Metro veel duidelijker. Geen smoesjes over een beursgang te horen aldaar.  Noch klinken er verhalen over onafhankelijkheid terwijl er toch nog een band met de verkoper blijft bestaan. Kortom, geen Franse poespas ten oosten van de Rijn. Metro wil van haar internationale hypermarktketen Real af, zo simpel is het.

Ook een andere niet-kernactiviteit – de warenhuisketen Kaufhof – staat in de etalage. Na aanhoudende geruchten, heeft het management van Metro nu bevestigd in gesprek te zijn met mogelijke kopers. Al is er nog geen sprake van concrete onderhandelingen.

Het overbodige overboord

 De overeenkomsten tussen Carrefour en Metro zijn evident. Zowel Carrefour als Metro hebben het afgelopen jaar veel van hun beurswaarde verloren. Alle twee de ketens hebben duidelijke problemen op hun thuismarkt.

En nu zetten beiden daarom grote activiteiten die ze niet tot hun kern rekenen, overboord. Bij Carrefour draait alles om de hypermarkt, terwijl het dna van Metro door de cash & carry wordt bepaald. Wat niet in dat plaatje past, moet helaas plaats ruimen

Verkooptrend

“Er is inderdaad sprake van een trend onder grote retailers om activiteiten te verkopen die niet tot de kern behoren”, beaamt Bryan Roberts, director retail insights bij Kantar Retail.

“Zeker als het zakelijk allemaal niet zo goed gaat. Metro is er uiteindelijk in geslaagd om Real verkoopklaar te maken. Ook Carrefour snapt eindelijk dat er nauwelijks synergie is tussen de eigen operatie en die van hard discounter Dia. Daar komt nog bij dat de cash die deze verkooptransacties opleveren, welkom is bij investeerders die toch ongeduldig beginnen te worden.”

Wal-Mart terug naar Europa?

Opvallend en interessant is het feit dat Wal-Mart met beide verkoopprocessen in verband wordt gebracht. Moest ’s werelds grootste supermarktgroep Real overnemen, zou dat voor Wal-Mart een terugkeer betekenen naar de markt waar de grootdistributeur – mede door een schromelijke onderschatting van de Duitse vechtmarkt – eerder een smadelijke afgang beleefde.

Maar ook een overname van Dia zou voor Wal-Mart een goeie vangst kunnen zijn. Dia’s aanwezigheid in continentaal Europa en in tal van interessante groeimarkten in andere regio’s wereldwijd biedt Wal-Mart volgens Roberts nog een andere kans om na zoveel jaren eindelijk succesvol werk te maken van haar Europese ambities, die sinds een decennium beperkt zijn gebleven tot het Britse Asda.

Real of Makro UK

Hoewel Wal-Mart in 2006 na amper zes jaar in Duitsland de aftocht moest blazen, zou Wal-Mart met 320 Real-hypermarkten dit maal een veel degelijkere uitgangspositie in Duitsland innemen. Bovendien zou het zowat 110 Real-hypermarkten verwerven in Polen, Roemenië, Rusland, Turkije en Oekraïne. “Hoewel onwaarschijnlijk, is een terugkeer van Wal-Mart naar Duitsland niet onmogelijk”, stelt Roberts. “De internationale activiteiten van Real zou zo’n deal wel beter verteerbaar maken voor Wal-Mart dan de eerste keer.”

Roberts voegt daarenboven nog een aspect toe aan Wal-Mart’s trek in Metro-onderdelen: Metro’s kernactiviteit cash & carry. “Makro, de cash & carry operatie van Metro in het Verenigd Koninkrijk, maakt al enkele jaren verlies”, zegt hij. “Er wordt gespeculeerd dat Wal-Mart’s Britse dochter Asda  interesse heeft om deze verlieslatende operatie over te nemen. Voor Asda zijn geen Britse supermarkten beschikbaar voor overname. Bovendien zou Asda Makro na aankoop kunnen ombouwen tot een soort Sam’s Club (Wal-Marts Amerikaanse ‘warehouse club’-operatie) in Groot-Brittannië.”

Dia: Van big box naar kleinere formats

Wat de hypermarkt is voor Carrefour en de cash & carry betekent voor Metro, is het supercenter voor Wal-Mart. De Amerikanen zijn van origine de meesters van de big box retail. Het waren supercenters en warehouse clubs die in den beginne vooral de klemtoon op non-food legden. Later heeft ook food zijn weg naar de megawinkels gevonden.

Sinds 1998 heeft de Amerikaanse retailreus echter steeds meer ingezet op de ontwikkeling van kleinschalige formats, te beginnen met de Neighbourhood Market (tegenwoordig Walmart Market geheten), vervolgens in 2008 Marketside en dit jaar Walmart Express. Die kleinere schaal kan met de acquisitie van Dia ook internationaal worden toegepast.

Twee bezwaren

“Dia levert winkels op die qua grootte goed passen bij Wal-Mart’s wens om kleinere formats uit te rollen”, zegt Roberts. “Landen als Brazilië, Argentinië, China en Turkije zijn heel interessant voor Wal-Mart. Het zou Wal-Mart ook een sterke positie geven in Spanje en Portugal.” Wat dat betreft klopt de prachtige voorstelling van zaken betreffende Dia, zoals Carrefour die aan analisten gaf, als een bus.

Er zijn volgens Roberts echter twee addertjes onder het gras: “Meer dan 32 procent van de Dia-winkels worden door franchisenemers geëxploiteerd. Dat zijn ruim tweeduizend winkels. Wal-Mart wil daarentegen een ketenoperatie met volledige controle over de winkels. Bovendien is Wal-Mart bepaald niet gebrand op toegang tot de Franse markt. De Franse arbeidswetgeving is bepaald niet iets waarover de managers in Bentonville staan te juichen.”

Doet-ie ‘t of doet-ie ‘t niet

Uiteraard blijft een eventuele komst van Wal-Mart pure speculatie. In het eerste scenario is het nog maar de vraag of Metro grote concurrent Wal-Mart in Europa in het zadel zou willen helpen. Ook voor Dia kan Wal-Mart weleens tegenkanting krijgen.

Wil Wal-Mart kans maken om Dia in te lijven, zal het evenwel Dia’s vier miljard euro aan beurswaarde moeten ophoesten. Voor een bedrijf dat in het fiscale jaar 2011 (eindigend 31 januari 2011) de brutowinst met 6,4 procent wist te verhogen tot 25,5 miljard US dollar, moet dit geen onoverkomelijke horde zijn. Omdat de aandelen van Dia voor het grootste gedeelte aan Carrefour-aandeelhouders zijn verkocht, moet Wal-Mart daar echter wel een grote groep bereidwillige verkopers zien te vinden.

Volgens analist Roberts is een overname van Real of Dia dan ook “onwaarschijnlijk maar niet onmogelijk.”

De Duitse retailmultinational Metro Group stelt de verwachtingen voor de omzet en winst in 2011 naar beneden bij. De resultaten zullen ‘iets lager’ zijn dan in 2010. "Als de zwakke omzetontwikkeling van de voor ons zo belangrijke kerstperiode zo blijft, voorzien wij omzetcijfers die iets lager zullen uitkomen dan de 63,7 miljard euro in het vorige jaar", aldus Metro Groep in een persbericht. Ook de brutowinst (EBIT) zal iets lager uitvallen dan de 2,4 miljard euro die het concern in 2010 realiseerde.

2010: goed jaar, slechte Kerst

Hoewel Metro Group uiterst tevreden was over haar financiële prestatie in 2010, was de kerstcampagne in dat recordjaar klaarblijkelijk geen pretje voor Metro. Dat Kerstmis dan dit jaar financieel gezien nóg minder een feest wordt, zal voor afscheidnemend bestuursvoorzitter Eckhard Cordes en de zijnen bepaald een tegenvaller zijn. "Aanvankelijk dachten we dat we op basis van de zwakke kerstomzet in 2010 dit jaar in elk geval beter zouden presteren", zegt Cordes. "De start van ons kerstseizoen dit jaar toont echter een duidelijk lagere omzet dan vorig jaar."

2011: minder goed jaar, nóg slechtere Kerst

Dat de zo belangrijke kerstperiode dit jaar teleurstellend van start is gegaan, heeft alles te maken met de slechte macro-economische situatie en de sombere vooruitzichten. De wisselkoersen evolueren negatief omdat de euro onder druk staat, de schuldencrisis heeft een nadelige invloed op de economische groei en hierdoor verslechtert het consumentenvertrouwen in de vele landen waarin Metro Group actief is. De som van dit alles verklaart - volgens Cordes - waarom Metro de omzet- en winstverwachtingen naar beneden moet bijstellen.

Verontruste consumenten en flinke bezuinigingen

"In veel Europese landen zijn consumenten verontrust door de schuldencrisis, toenemende werkloosheid en de forse bezuinigingsprogramma’s", gaat Cordes verder. "Toonaangevende economische onderzoeksbureaus geven aan dat deze situatie de afgelopen weken verder is verslechterd. Wij voelen de terughoudendheid van de consumenten in alle divisies en alle landen waarin we opereren."

In reactie hierop zal Metro Group flink in de kosten gaan snijden in een poging om bij afkalvende omzetten de brutowinst te optimaliseren. Hoewel de waarschuwing ook voor de winst geldt, stelt Cordes zich ten doel het winstniveau van 2010 tóch te evenaren. "We zullen in de groep intensief samenwerken om de jaarwinst op hetzelfde hoge niveau als het vorige jaar te laten uitkomen." Bij aanzienlijk lagere omzetten betekent dit maar één ding: forse kostenmaatregelen.

Het nieuws dat het Duitse handelsconcern Metro Group zijn winstverwachting niet zal halen, laat zich voelen op de beurs. Nadat het aandeel vrijdag al een klets van 9% om de oren kreeg, duikelde het bij de opening vanochtend in Frankfurt alweer ruim 3% omlaag.

The German Metro group has announced quarterly results that were better than expected. In the rest of Western Europe the parent company of Media Markt, Saturn, Metro and Makro takes a beating, but the better performances in home country Germany, especially at Media Saturn, makes up for that.

According to a specialised website, Metro Group has opened the first two stores of a new Ukranian chain of convenience stores last December, in order to increase sales to small-scale wholesale companies, which currently account for 40% of the group's joint turnover.

Metro Group heeft zijn topmanagementteam uitgebreid tot vijf mensen dankzij de komst van Pieter Haas, de 49-jarige COO van Media-Saturn. "De uitbreiding van het management board onderstreept het hoge strategische belang van Media-Saturn voor Metro Group", laat het Duitse handelsconcern weten.